şili etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
şili etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

16 Mayıs 2012 Çarşamba

İşçinin Duası

Başlığa sebep öncelikle Victor Jara'nın "Plegaria a un Labrador" adlı şarkısı. Şarkı adının Türkçesi aklıma bir filmi düşürdü. Şili'de yaşanan darbe sürecini, çocukların gözünden başarılı bir şekilde anlatan Machuca'ydı akla düşen. Sebebiyse, filmde önemli bir yeri olan özel Katolik okulu ve okul müdürü Peder McEnroe. Artıdan eksi ivmeye doğru ilerleyen sürecin okul atmosferi üzerinden anlatılışı, bu anlatımda önemli bir yer edinen ve darbe öncesi yaşanan siyasal atılıma uygun adımlar atmasıyla ön plana çıkan Peder karakteriyle politika-din ikilemine verimli bir noktadan bakış filmden hatırda kalanlar.

İşçinin Duası, birlik olmaktan, emeğinin gücünün farkına varmaktan ve daha fazlasından bahsediyor. Sonunda yer alan "Amen"ler de sanki Peder McEnroe'nin sesiyle söyleniyor...

15 Mayıs 2012 Salı

Illimani Dağı'nın Güneşi




Önceki paylaşımlarımdan bir tanesi Şilili sanatçı Victor Jara'yla ilgiliydi. Yine aynı ülkeden olan ve yine Pinochet darbesinin, önünü kesmeye çalıştığı ilerici hareketin içerisinde yer alan bir başka isim, Inti Illimani grubuyla ilgili olacak bu paylaşım. 

Şili'de yaşanan siyasal gelişim ve buna karşı girişilen askeri darbenin doğurduğu direniş kültürünün toplamı göz önüne alındığında Inti Illimani önemli bir yerde duruyor. 1967 yılında kurulan grup, Nueva Cancion diye anılan ve yerli kültürlerin motiflerini ön plana çıkaran, bir yandan da dönemin güncel müzik anlayışıyla bu ve bunun gibi geçmişe ait unsurları buluşturan müzik akımının temsilcilerinden birisi oldu. Akımın, yerli motiflere ağırlık verir özelliğinin daha çok hissedildiği grubun şarkıları, Avrupa'da verdikleri bir konserde sevenlerince dinlenirken, onlar da darbe esnasında ülkelerinden uzakta bulunmuş oluyorlardı. Ve ardından 14 yıl boyunca ülkelerine geri dönemediler. 1988 yılında yasakları kalktıktan sonra ülkelerine dönen grup, hem Şili müziğinin hem de "muhalif kimliğin sanatta olması gerekliliğini anlaşılır kılan"ın önemli bir temsilcisi oldular.

Grubun müzikleri başta olmak üzere beni etkileyen özelliklerinden birisi de yukarıda örnekleri görülen, politik ve kültürel duruşlarını yansıttıkları birbirinden güzel albüm kapakları oldu.

Günümüze dek kadrosunda yaşadığı değişimler ve hatta eski elemanlarının arasında yaşanan kopuşla birlikte iki alt gruba ayrılmasına rağmen, müziğin umuda açılan güzel bir kapı olmasını sağlamaya devam ediyor Inti Illimani. Bu iki alt gruptan hangisi Inti Illimani ismini kullanıyor ve Türkiye'ye geliyor bilmiyorum ama hatırlatmakta fayda var, 19 Mayıs'ta İstanbul'da konser veriyor olacaklar. 

Latin müziği ile her gün hayata yeniden doğulabiliyor ise, bunun en güzel örneklerinden biri de grubun "Mulata" adlı şarkısıdır...

12 Mayıs 2012 Cumartesi

Direnişin Sesi: Victor Jara

Baskı direnişi doğurur ve her zaman bu direnişin imzası niteliğini taşıyan anlar yaşanır. 11 Eylül 1973'de Şili'de, devlet başkanı Salvador Allende ve binlerce insanın öldürülmesine sebep olan Pinochet darbesinin öncesi ve sonrasında yaşanan direnişin önemli bir ismi, Victor Jara'yı hatırlayalım. Darbe öncesi direniş parlamenter zemine taşınıp büyük bir ilerleme kaydetmişken dahi özverili çalışmalarını sürdüren ve direniş niteliğini taşıyan politik mücadelenin sanat ayağındaki önemli bir ismi haline gelen Victor Jara, darbe sonrası tutuklananlar arasındaydı. Birçok insan gibi götürüldüğü, o zamanki adıyla "Şili Ulusal Stadyumu"nda işkence gördü ve öldürüldü. Ancak, darbe sonrası direnişin de önemli bir simgesi olmasını sağlayacak şekilde, gitar çalamasın diye elleri kırıldığında dahi inancını haykırması sonrası gelen bir ölümdü bu.

O dönem yaşanan direniş ve verilen mücadelenin imzası niteliğini taşıyan bu ölüm anının ardından 30 yıl sonra, Şili Ulusal Stadyumu'nun ismi Estadio Victor Jara olarak değiştirildi. Ama bir süre öncesine kadar Şili'de sokaklara dökülen ve haklarını talep eden öğrencileri, bu öğrencilere saldıran güvenlik güçlerini gösteren haberleri de izledik. Böylece anlaşılıyor ki yaşanan haksızlıkların hesabının sorulması, atılan şekli adımlarla avunmaktan çok, o haksızlıkları yaşatanlara karşı topyekün bir mücadeleyi sürdürmekle, Victor Jara ve dünya çapındaki ardılı sanatçı/aydınların söylediklerine gereken değeri vermekle mümkündür. Latin Amerika'nın ortak kültürünün "mücadele" ve "direniş" damarını besleyen, Nueva Cancion adlı yeni bir müzik akımının da ortaya çıkmasında büyük pay sahibi olan bu büyük sanatçıya, Victor Jara'ya kulak verelim...






Victor Jara


28 Eylül 1932 - 16 Eylül 1973