Brezilya Müziğinde Devrimin Adı: "Tropicalia"

Klasik bir tanımlamayla "tarihin acı ve neşeyi harmanlayan süzgecinden" geçmiş Latin kültürünün, sağlam temsilcilerinden olan Brezilya müziğinin sac ayağı niteliğindeki unsurları alıp, içine dönemin güncel müzik türlerini katmış ve içeriği daha politik bir zemine çekmiş olan müzik akımının adıdır Tropicalia. Aslında Tropicalia sadece müzikle kalmamış ve başka sanat dallarını da etkilemiş.

60'ların sonuna doğru ülkemiz dahil olmak üzere dünyanın birçok ülkesinde esen politik, kültürel değişim rüzgarının görünür etkilerinden bir tanesi de, yerel müzikal kodlarla dünya müziğinde ortaya çıkan yenilikleri aynı potada eriten müzik akımlarıydı. "Biz de Anadolu Rock ya da Anadolu Pop, Brezilya'da Tropicalia" diyebiliriz belki de. 

Bu müzik akımıyla tanışmam, akıma ismini veren Caetano Veloso şarkıyla oldu. Sonra da Gilberto Gil'den "Maracatu Atomico"yu dinlemiştim ve diğer örnekleri araştırıp dinlemem geldi ardından. Bu müziği yapan bazı isimler, Brezilya'da yaşanan askeri diktatörlük zamanlarında sıkıntılar çekmişler, temsil ettikleri akımın politik niteliğinden ötürü. Sonraki yıllarda Gilberto Gil gibi bu akımın en önemli isimlerinden birisinin Kültür Bakanı olması ise ilk öğrendiğimde şaşırtıcı gelmişt.... Bu kadar bilgi yeter, haydi biraz Tropicalia dinleyelim :)

Perhaps Perhaps Quizas

"Latin soslu Perhaps Perhaps Perhaps" yapacaktım başlığı, internetin bilgi kuyusu sağolsun, şarkının orjinalinin  İspanyolca olduğunu öğrendim. Kübalı sanatçı Osvaldo Farres'in bestelediği şarkıyı Lila Downs'dan dinleyince, browser blogumu işaret etti. Google'dan aratılıp bulunan bilgiler sayesinde içerik doğru yöne çevrildi. Bize de şarkıyı etkileyici sesiyle söyleyen Lila Downs'ı dinlemek kaldı :)

Sahneden Başlayan Yolculuk

Fania All Stars'la ilgili paylaşımlarıma bir yenisini daha ekleme isteğim, izlediğim son iki videolarıyla iyice arttı. Her iki videodaki görüntüler, proje kapsamında bir araya gelen Fania Records sanatçılarının Afrika'da verdikleri konserden. İlkinde Celia Cruz muhteşem bir şekilde eşlik ediyor Fania'nın yıldızlarına. İkinci videoda ise yıldızların ritm kaynağı perküsyoncuların şovu ağır basıyor, bongo, conga ve timbal şovu gerçekleşiyor. Her ikisinin ortak yanı ise, tek düze devam eden bir melodinin üzerine eklenen "güzel süsler" niteliğindeki sesler ve bu tek düzeliğin bir anda dinleyeni içine kattığı bol latinlemeli yolculuk. Haydi başlasın o zaman sizler için de bu yolculuk, iyi dinleme/izlemeler...

Sa(mba)ntana

Başlığa sebep, an itibariyle haberdar olduğum harika bir Carlos Santana şarkısı. Latin ezgileriyle rock müziğini, etkileyici performansları eşliğinde bir araya getirmiş, her şarkısıyla dinleyenleri başka bir yolculuğa davet etmiş sanatçının şarkısı, Foo Foo. Şarkı "Shaman" adlı albümünden. Çalması Santana'dan, dinleyip müziğin coşkusuna kaptırmak sizden...

Bossa n'ola?

Brezilya müziğiyle ilgili özel olarak araştırmaya girişmemi, bu müzikle ilgili yeni bir şeyler keşfetmemi sağlayan müzik türü Bossa nova'dır. Bossa nova, Antonio Carlos Jobim ve Joao Gilberto'nun temellerini attığı, Brezilya'nın yerel ezgileriyle caz müziğinin harmanlandığı tatlı bir müzik türü. Kışın dinlersin, beyaz örtü içini ısıtır. Yazın dinlersin, kurulan sahil ve deniz düşleri içini serinletir. Hayatın monotonluğu, zorluğu ve bunun gibi betonarme halleriyle araya girer, ruhu izole eder. Bu izole halden tamamıyla olmasa da gereken ölçüde kurtulup hayatın betonarme "gerçekliği"ne kafayı uzatmak istersek, dengede hali "Tropicalia" sağlar. O da bir başka paylaşımın konusu olsun.

Güzel bir Bossa nova kanalı: http://www.sky.fm/play/bossanova

Ve bir iki örnek...

Timbal !!!

Timbal, bir enstrüman olmanın ötesinde hayatın monoton seyrini sarsan ve güzelleştiren bir efekt gibi sanki. Bu düşüncemden dolayı ünlem işaretleri başlıktaki yerini aldı.

Afrika ritmlerinin Avrupa'dan gelen müzik kültürüyle, Güney Amerika diyarında harmanlanmasının en renkli ürünlerinden bir tanesi de timbal. Wikipedia der ki, 1900'lerin başlarından 30'lara kadar, Küba'nın meşhur danzon müziğine hayat veren gruplarda kullanılmış, gel zaman git zaman birçok Latin müziği türüne adapte edilmiş. Cowbell'siz de düşünülmez olmuş. 

Latinlemeye başlarken paylaştığım "Açılış Konuşması"nda, çaldığı ritmle bütünleştiği bir fotoğrafı yer alan Tito Puente'den, bir solo bir de iki önemli perküsyonistle (Pete Escovedo, Sheila Escovedo) gerçekleştirmiş olduğu performansları izleyelim, timballeyelim...

Açık Denizlere Yol Alsaydım...

"Frida" filminin müziklerine imza atmasıyla tanıdığım Meksikalı sanatçı Lila Downs... Paylaşım neden onunla ilgili diye sorarsanız, sebebi, bir mekanda yorulmuş halde otururken kulağıma ulaşan ve o anki atmosferi dağıtıp taze bir hava estiren şarkısı "Arenita Azul"dur derim. Google Translate "Mavi Kumtaşı" diyor, ne kadar doğru bu tercüme bilmesem de, şarkıya mavi renginin yakışacağı kesin. Koyudan açığa farklı tonlarda, ama hep açık denizi çağrıştıracak bir mavilik...