Brezilya Müziğinde Devrimin Adı: "Tropicalia"

Klasik bir tanımlamayla "tarihin acı ve neşeyi harmanlayan süzgecinden" geçmiş Latin kültürünün, sağlam temsilcilerinden olan Brezilya müziğinin sac ayağı niteliğindeki unsurları alıp, içine dönemin güncel müzik türlerini katmış ve içeriği daha politik bir zemine çekmiş olan müzik akımının adıdır Tropicalia. Aslında Tropicalia sadece müzikle kalmamış ve başka sanat dallarını da etkilemiş.

60'ların sonuna doğru ülkemiz dahil olmak üzere dünyanın birçok ülkesinde esen politik, kültürel değişim rüzgarının görünür etkilerinden bir tanesi de, yerel müzikal kodlarla dünya müziğinde ortaya çıkan yenilikleri aynı potada eriten müzik akımlarıydı. "Biz de Anadolu Rock ya da Anadolu Pop, Brezilya'da Tropicalia" diyebiliriz belki de. 

Bu müzik akımıyla tanışmam, akıma ismini veren Caetano Veloso şarkıyla oldu. Sonra da Gilberto Gil'den "Maracatu Atomico"yu dinlemiştim ve diğer örnekleri araştırıp dinlemem geldi ardından. Bu müziği yapan bazı isimler, Brezilya'da yaşanan askeri diktatörlük zamanlarında sıkıntılar çekmişler, temsil ettikleri akımın politik niteliğinden ötürü. Sonraki yıllarda Gilberto Gil gibi bu akımın en önemli isimlerinden birisinin Kültür Bakanı olması ise ilk öğrendiğimde şaşırtıcı gelmişt.... Bu kadar bilgi yeter, haydi biraz Tropicalia dinleyelim :)

Samba Sosuyla Tatlanan Şarkılar

Şimdiye dek Brezilya müziğine yönelik bir paylaşımda bulunmamam eksiklik oldu. Latin Amerika kültürü ve Latin müziği dendiğinde akla ilk gelenler arasında Rio karnavalı görüntüleri, ritmi yakalayıp ona hükmedercesine dans eden kalabalıklar da vardır. Tüm bu görüntülerin ya da dinlenen Brezilya müziklerinin ortak bir noktası, samba sosuna bandırılmış leziz ekmeklere benzemeleridir. Bu öyle bir sos ki, kendi adıyla anılan şarkılardan, caz müziğin devreye girdiği bossanova'lara, popüler müziğin etkisi altında kalanlardan, bir döneme damgasını vuran Tropicalia müzik akımına kadar birçoğuna tat katmıştır.

Ülkenin bir zamanlar Portekiz sömürgesi olması, kullanılan dilin Portekizce olmasına da yol açmış. Diğer Latin Amerika ülkelerinin müzikleriyle arasındaki farklılık, müzikal olmanın yanı sıra dilsel de bu sebepten. Samba sosuyla tadını bulmuş üç farklı seyre çıkacağız şimdi. İlki yine aynı adla, bir samba. İkincisi caz müziğiyle birlikte oluşturulan "kıvamında" bir harmanın yansıması, bir bossanova. Ve üçüncüsü de, 60'ların sonunda tüm dünyada yaşanan ilerici atılımın etkisiyle şekillenen Tropicalia akımına örnek bir şarkı...